Żywienie a kontuzje w piłce nożnej

Jakiś czas temu na http://weszlo.com/  ukazał się bardzo ciekawy artykuł dotyczący plagi kontuzji w najlepszej lidze świata. Jak naprawdę jest z tymi kontuzjami? Czy to kwestia genetyki, obciążeń meczowych czy może kiepskiego trenera przygotowania motorycznego? Problem jest zdecydowanie bardziej skomplikowany. W poniższym tekście znajdziecie częstotliwość najczęściej występujących kontuzji, czynniki ryzyka kontuzji (które są bardzo szerokie) oraz w jaki sposób żywienie może mieć wpływ na ryzyko odniesienia kontuzji.

Wśród zawodników Premier League biorących udział w Mundialu (czerwiec – lipiec), w kolejnych kilku miesiącach odnotowano, że 61% zawodników doznało kontuzji, przyglądając się bardziej szczegółowo zespołom:

  • Man City 10 na 15 zawodników
  • Tottenham 8 na 11
  • Man United 9 na 11
  • Liverpool 5 na 7
  • Chelsea 5 na 11
  • Arsenal 4 na 5

Przytoczony artykuł jak i pewne doświadczenie można podsumować w ten sposób: najbardziej obciążani zawodnicy prędzej czy później doznają kontuzji.

 

W sezonie 2016/17 wśród 21 zespołów uczestniczących w rozgrywkach Ligi Mistrzów zostały zebrane dane dotyczące obciążeń treningowo-meczowych i liczby kontuzji wśród najlepszych zespołów Europy. W ciągu sezonu zespoły trenowały średnio 232 razy oraz rozegrały 60 meczów w sezonie, czyli 21 sesji treningowych i 5,5 meczów na miesiąc.

Częstotliwość występowania kontuzji w piłce nożnej (na podstawie UEFA Elite Club Injury Study Report 2016/17) :

  • 24,6 – 34,8 przypadków kontuzji/1000 h meczowych
  • 5,8 – 7,6 przypadków kontuzji/1000 h treningowych
  • Największa liczba kontuzji pojawia się w ciągu ostatnich 15’ każdej połowy, a ryzyko obrażeń w drugiej połowie jest większe niż w pierwszej połowie – efekt pojawiającego się zmęczenia?
  • Czyli po polsku – zespół z 25 zawodnikami może spodziewać się ok. 20-30 kontuzji w ciągu sezonu

 

Rodzaj najczęstszych kontuzji w piłce nożnej:

Liczba kontuzji
% wszystkich kontuzji
Złamania
29
3,8
Naciągnięcia/ kontuzje więzadeł
124
16,4
Kontuzje związane z chrząstką stawową
22
2,9
Zerwanie/ naciągnięcie mięśni
342
45,2
Kontuzje związane ze ścięgnami
52
6,9
Krwiaki, stłuczenia
92
12,2
Przeciążenia (niesprecyzowane)
40
5,3
Inne
56
7,3
Wszystkie kontuzje
757
100

 

Czynniki ryzyka kontuzji:

Wewnętrzne

Zewnętrzne

• Historia kontuzji • Liczba meczów w sezonie
• Niewystarczająca rehabilitacja • Obciążenia treningowe
• Genetyka • Czynniki klimatyczne
• Czynniki psychologiczne • Nawierzchnia
• Zmęczenie (brak regeneracji pomiędzy treningami, brak snu) • Odpowiednia rozgrzewka
• Sprawność fizyczna • Sukces zespołu
• Czynniki antropometryczne (masa ciała, poziom tkanki tłuszczowej) • Sprzęt
• Wiek
• Płeć (kobiety mają wyższe ryzyko kontuzji)
• Pozycja na boisku
• Kończyna dominująca i dysbalans mięśniowy
• Zakres ruchu
• Niestabilność
• Poziom gry

 

Z uwagi na duży przekrój występujących kontuzji w piłce nożnej – nie ma jednej strategii żywieniowej lub suplementacyjnej, która jest idealna na każdy rodzaj kontuzji…

W jaki sposób żywienie może zapobiec kontuzji?

  • Opóźnienie zmęczenia w trakcie wysiłku

  • Przyspieszenie regeneracji po meczu

  • Utrzymanie optymalnej masy ciała

  • Immunożywienie wspierające układ odpornościowy

 

zmęczenie:

Zmęczenie w trakcie meczu:
  • Kilka badań wskazuje na wzrost wskaźnika urazów pod koniec każdej połowy (Rahnama i wsp., 2002, Ekstrand i wsp., 2011)
  • Zmęczenie ma wpływ na gorszą percepcję i podejmowanie decyzji
Zmęczenie w trakcie sezonu – przeciążenia?
  • Skumulowane zmęczenie w trakcie całego sezonu lub w okresach przygotowawczych postrzegane jest jako jeden z najbardziej istotnych czynników ryzyka kontuzji bez kontaktu (McCall i wsp., 2014, 2015, 2016) – brak regeneracji
  • Nakładające się

sprawność fizyczna:

  • Większą częstotliwość zwichnięć stwierdzono u graczy o względnie niskim V02max (Eriksson i wsp., 1986)
  • Gracze z lepszym wynikami testów wydolnościowych mieli niższe ryzyko kontuzji kończyn dolnych (Malone i wsp., 2018)

Masa ciała:

  • Nadmierna masa ciała / poziom tkanki tłuszczowej wiąże się ze zwiększoną częstotliwością zwichnięć stawu skokowego w kilku sportach, w tym w piłce nożnej (Fousekis i wsp., 2012)

adaptacja do treningu i wsparcie układu odpornościowego

Niektóre produkty czy związki mogą być pomocne w zmniejszeniu stresu oksydacyjnego, markerów stanu zapalnego i  DOMS-s (opóźniony zespół bolesności mięśniowej). Pokarmy bogate w przeciwutleniacze i polifenole, np.:

  • Tart Cherry (Connolly i wsp., 2006)
  • Granat (Trombold i wsp.., 2011)
  • Jagody (McLeay i wsp., 2012)
  • Czarna porzeczka (Hutchison, 2016)
  • Sok z buraków (Clifford i wsp., 2016 r.)
  • Cynamon (Meamarbashi & Abbasian, 2013)
  • Czarna (Arent i wsp., 2010) i zielona herbata (Kerksick i wsp.., 2010)
  • Cebula
  • Kurkuma / kurkumina (Delecroix i wsp., 2017)
  • Imbir (Matsumura i in., 2015)
  • Kakao (epikatechina)
  • Melatonina (pistacje, żurawina, pieczarki, borowik, soczewica, fasola nerkowata, musztarda, pieprz czarny)

 

  1. Ekstrand i in., 2011a; Rollo 2014; UEFA  Elite Club Injury Study Report 2016/17

O autorze:

Wojtek Zep